สาเหตุหลักของการเกิดแผลกดทับในผู้ป่วยติดเตียงและผู้พิการอัมพาต 2020

by WheelSharee Posted on 2019-08-25

สาเหตุหลักของการเกิดแผลกดทับคือ แรงกด และแรงไถล เป็นสาเหตุหลักที่ทำให ้เนื้อเยื่อบริเวณนั้นขาดออกซิเจน 

โดยมีความเกี่ยวข้องกับ 
  • ความแรงของแรงกด (Intensity of pressure) 
  • ระยะเวลาที่กด (Duration of pressure) 
  • ความทนทานของเนื้อเยื่อ (Tissue tolerance)
แรงไถล (Shear) เป็นแรงตามแนวเฉียง เกิดขึ้นจากแรง 2 แรง เคลื่อนที่สวนทางกัน คือ แรงโน้มถ่วงของโลกและแรงเสียดสี โดยแรงไถลทำให้เนื้อเยื้อและหลอดเลือดบริเวณที่ทาบบนปุ่มกระดูกยืดและบิดตัว ทำให้หลอดเลือดอุดตัน ส่งผลต่อการบาดเจ็บของหลอดเลือดและเนื้อเยื่อที่อยู่ลึกลงไป ทำให้เนื้อเนื้อบริเวณดังกล่าวเกิดเป็นแผลกดทับได้

เนื่องจากผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้จะไม่สามารถขยับเองได้ ญาติ ๆ ที่ไม่รู้วิธีการเคลื่อนย้ายหรือไม่รู้วิธีการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้ เวลาจะพลิกตะแคง หรือขยับตัวผู้ป่วยก็ใช้วิธีดึง ลาก พลัก ดัน ตรง ๆ ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาหารปวม ช้ำ เป็นจุดแดง ๆ บริเวณผิวหนังได้ ซึ่งหากทำต่อไปเรื่อย ๆ ไม่นานก็จะกลายเป็นแผลกดทับในที่สุด

แรงเสียดสี (Friction) เป็นแรงที่เกิดขึ้นเมื่อพื้ที่ผิว 2 พื้นที่ ที่ผิดเคลื่อนที่สวนกัน เช่น บริเวณผิวหนังสัมผัสกับพื้นผิวรองรับ เช่นที่นอน เก้าอี้นั่งรถเข็นวีลแชร์ เป็นต้น ปกติแรงเสียดสีอย่างเดียวไม่ทำให้เกิดแผลกดทับ แต่เป็นปัจจจัยส่งเสริมทำให้ความทนทานของเนื้อเยื้อต่อแรงกดลดลง โดยแรงเสียดสีทำให้หนังชั้น epidermis และส่วนบนของ dermis เสียหาย เมื่อมีแรงโน้มของโลกมาเสริม ทำให้เกิดเป็นแรงไถลส่งผลให้เกิดแผลกดทับได้นั่นเอง


นอกจากแรงไถลและแรงเสียดสีแล้ว ความเปียกชื่น ก็มีผลทำให้เกิดแผลกดทับได้เช่นกัน เพราะความเปียกชื่น ทำให้ผิดวหนังอ่อนแอมากขึ้น เนื่องจากการสูญเสียน้ำมันที่หล่อลื่นผิว ความเปียกชื่นที่เกิดขึ้นเป็นเวลานาน ๆ ทำให้เนื้อเยื้อเปื่อย เกิดการทำลายของผิวหนังมากขึ้น

คนปรกติที่ต้องซักผ้า (ซักมือ) นาน ๆ ผิวหนังจะขาว ๆ ซีด ๆ เหี่ยวย่น และคนที่ใส่รองเท้าบูตกันน้ำ หรือ คนที่ต้องทำงานในน้ำนาน ๆ ผิวหนังตามเท้า ส้นเท้า นิ้วเท้าก็จะขาว ๆ ซีด ๆ พร้อมที่จะหลุดลอกได้ง่าย ๆ เช่นกัน 

แล้วกับผู้ป่วยติดเตียงหรือคนพิการอัมพฤก อัมพารที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้แล้วนั้น ยิ่งไม่ต้องพูดถึง คนส่วนมากมักจะใส่แพมเพิร์สให้ผู้ป่วย เพื่อป้องการอุจจาระและปัสสาวะเรี่ยราด หลาย ๆ คนใส่ไว้ทั้งวันเพราะถ้าเปลี่ยนบ่อย ๆ จะทำให้เสียเงินซื้อแพมเพิร์สซึ่งราคาค่อนข้างสูง ดังนั้นความชื้น ความอบอ้าวที่เกิดขึ้น บวกกับแรงกดจากแรงโน้มถ่วงของโลก ประสานงานกัน จึงเป็นสาเหตุหลัก ๆ ที่ทำให้เกิดแผลกดทับได้ง่ายขึ้น

เมื่อรู้อย่างนี้แล้ว ก็อย่าปล่อยให้ผู้ป่วยต้องนอนแช่ นั่งแช่กับความชื่นนาน ๆนะครับ หากผู้ป่วยติดเตียงก็หมั่นพลิกตะแคงตัวบ่อย ๆ เพื่อระบายแรงกดทับ และความอับชื้นที่เกิดขึ้น แล้วก็อย่าลืมเรื่องแรงเสียดสี แรงไถลด้วยนะครับ ก่อนที่จะพลิกตะแคง หรือ ขยับเคลื่อนย้ายผู้ป่วยติดเตียง ควรทำให้เกิดแรงพวกนี้น้อยที่สุด


Comment:
CONFIRM CODE :
Comment Name :

บทความทั้งหมด
  คลิกที่นี่ เพื่อดูสินค้าแนะนำ
  ลดราคากว่า 80%(ห้ามพลาด)